Nỗi lo lớn nhất của hầu hết phụ nữ khi mang thai là đối mặt với các tai biến sản khoa. Một trong số đó là hội chứng tiền sản giật khi mang thai – tiền căn của sản giật – được xem là nguyên nhân gây tử vong cao cho mẹ bầu và trẻ sơ sinh.

Tiền sản giật là gì?

Tiền sản giật là một biến chứng thai kỳ. Đặc trưng bởi huyết áp cao và dễ gây tổn thương đến các cơ quan khác, thường là gan và thận. Hiện tượng này có thể xảy ra sớm sau tuần thai thứ 20, nhưng rất hiếm gặp. Đa phần các triệu chứng chỉ xuất hiện sau tuần thai thứ 34. Ở một vài thai phụ, triệu chứng có thể xuất hiện trong vòng 48 giờ sau sinh. 

Tiền sản giật là căn nguyên dẫn đến sản giật – một tai biến sản khoa nghiêm trọng có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe của mẹ và bé. Giai đoạn sản giật có thể kéo dài vài giờ, vài ngày, vài tuần hoặc chỉ thoáng qua tùy mức độ nặng nhẹ của bệnh. Thậm chí, đây còn là nguyên nhân gây tử vong cho mẹ bầu nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. 

tiền sản giật

Dấu hiệu tiền sản giật 

Tiền sản giật đôi khi xuất hiện và phát triển âm thầm mà không có bất kỳ triệu chứng nào. Dấu hiệu đầu tiên thường là tăng huyết áp thai kỳ. Huyết áp cao có thể phát triển chậm hoặc có thể khởi phát đột ngột. 

  • Huyết áp vượt quá 140/90 mmHg hoặc cao hơn và được ghi nhận trong hai lần, mỗi lần cách nhau ít nhất bốn giờ thì được xem là bất thường.
  • Huyết áp càng cao thì tiên lượng tiền sản giật càng nặng

Do đó, các mẹ cần được theo dõi huyết áp từ những ngày đầu mang thai. Và đều đặn kiểm tra huyết áp trong suốt thai kỳ. 

Đọc thêm bài viết Đường Sọc Nâu Ở Bụng Mẹ Bầu- Những Điều Mẹ Nên Biết

Ngoài ra, các biểu hiện khác của tiền sản giật bao gồm:

  • Protein dư thừa trong nước tiểu (protein niệu). Được phát hiện khi kiểm tra nước tiểu. Protein niệu dương tính khi lượng protein lớn hơn 0,3g/l/24 giờ hoặc trên 0,5g/l/ mẫu nước tiểu ngẫu nhiên
  • Sưng, phù trắng mềm, ấn lõm  – đặc biệt là ở mặt và tay, chân.
  • Thiếu máu: Mệt mỏi, da xanh, niêm mạc nhợt nhạt.
  • Dấu hiệu tiêu hóa: Buồn nôn, nôn, đau vùng thượng vị, hạ sườn phải.
  • Dấu hiệu thần kinh: Đau vùng chẩm, thuốc giảm đau không đỡ, lờ đờ.
  • Dấu hiệu thị giác: Hoa mắt chóng mặt, nhạy cảm với ánh sáng, giảm thị lực.
  • Dấu hiệu tràn dịch đa màng: Bụng, tim, phổi.
  • Nhức đầu dữ dội;
  • Khó thở (do chất lỏng tích tụ trong phổi);
  • Tăng cân đột ngột (hơn 2kg/tuần);

Khi thấy các biểu hiện của tiền sản giật, đặc biệt là huyết áp tăng cao, đau nặng đầu nhiều, tầm nhìn suy giảm, bụng đau quặn hay thở dốc. Các mẹ hãy gọi ngay cho bác sĩ hoặc đi tới bệnh viện để xử lý kịp thời.

Cách điều trị tiền sản giật 

dấu hiệu tiền sản giật

Tiền sản giật trong thai kỳ

Cách chữa trị dứt điểm là để mẹ sinh nở càng sớm càng tốt. Bác sĩ sẽ trao đổi về thời điểm sinh con dựa trên tuần thai. Tình trạng phát triển của thai nhi cũng như mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Nếu em bé phát triển tốt, đủ 37 tuần hoặc hơn, bác sĩ sẽ chỉ định sinh ngay để tình trạng tiền sản giật không diễn biến tồi tệ hơn nữa.

Nếu em bé dưới 37 tuần tuổi và bệnh diễn biến chưa quá nghiêm trọng, bác sĩ sẽ theo dõi chặt chẽ cho đến khi thai nhi phát triển đủ để cuộc sinh nở diễn ra an toàn. 

Nếu bạn bị tiền sản giật nhẹ, không có nguy cơ gây ra biến chứng nghiêm trọng, bác sĩ sẽ điều trị bằng cách:

  • Nghỉ ngơi tại giường, nên nằm nghiêng về bên trái;
  • Theo dõi cẩn thận bằng máy đo nhịp tim thai và siêu âm thường xuyên;
  • Xét nghiệm máu và nước tiểu;
  • Cho uống thuốc hạ huyết áp;

Bác sĩ cũng có thể khuyên mẹ ở lại bệnh viện để được theo dõi chặt chẽ hơn. Trong quá trình điều trị mẹ sẽ được:

  • Uống thuốc giúp ngăn ngừa co giật, hạ huyết áp và phòng tránh các vấn đề sức khỏe khác.
  • Tiêm steroid để giúp phổi của bé phát triển nhanh hơn.
  • Tiêm magie để ngăn ngừa co giật liên quan đến sản giật.

 Tiền sản giật lúc chuyển dạ và sau sinh

Với trường hợp tiền sản, sản giật và hội chứng HELLP xảy ra trong lúc chuyển dạ hoặc sau khi sinh, dấu hiệu sẽ xuất hiện trong vòng 48 giờ và muộn nhất là 6 tuần sau sinh.

Biểu hiện thường gặp là huyết áp tăng cao, khó thở, đau đầu nghiêm trọng, hôn mê… Lúc này, mẹ sẽ được kiểm tra huyết áp và theo dõi sát sao sau khi xuất viện. Tùy theo triệu chứng bệnh mà bác sỹ sẽ có những liệu pháp điều trị kịp thời. Sau sinh nếu mẹ gặp bất kỳ triệu chứng tiền sản giật. Chẳng hạn như đau đầu dữ dội, đau bụng dữ dội hoặc thay đổi thị lực, hãy quay trở lại bệnh viện ngay. 

Mẹ tìm hiểu thêm 7 Cách Giảm Đau Đầu Khi Mang Thai

Nguyên nhân gây tiền sản giật

Theo các chuyên gia sản khoa, tiền sản giật khi mang bầu xảy ra do giảm lưu lượng máu đến nhau thai – cơ quan nuôi dưỡng thai nhi trong suốt thai kỳ. 

Nguyên nhân của sự phát triển bất thường này là do:

  • Lưu lượng máu đến tử cung không đủ;
  • Tổn thương mạch máu;
  • Hệ thống miễn dịch suy giảm hoặc có vấn đề;
  • Một số gen bất thường.
  • Các yếu tố nguy cơ tiền sản giật

Yếu tố nguy cơ mắc tiền sản giật

Các yếu tố sau đây có thể khiến mẹ có nguy cơ mắc bệnh: 

– Tiền sử gia đình: Nếu mẹ/chị/em gái/ cô / dì của mẹ từng bị vấn đề này, nguy cơ mẹ cũng bị tai biến này sẽ tăng cao;

– Tiền sử từng bị tiền sản giật.

– Tăng huyết áp mãn tính.

– Mang song thai hoặc đa thai.

– Mang thai lần đầu.

– Mẹ sinh con khi trên 35 tuổi, dưới 18 tuổi hoặc mẹ hút thuốc lá.

– Thừa cân – béo phì trong thai kỳ.

– Khoảng cách giữa các lần mang thai quá ngắn hoặc quá dài (dưới 2 năm hoặc hơn 10 năm).

– Tiền sử đau nửa đầu, đái tháo đường, bệnh thận, máu khó đông, có xu hướng phát triển cục máu đông hoặc lupus ban đỏ…;

Biến chứng của tiền sản giật

Các biến chứng có thể xảy ra khi mẹ bầu mắc bệnh:

  • Thai nhi tăng trưởng chậm
  • Sinh non
  • Rau bong non
  • Hội chứng HELLP- hiện tượng tan máu
  • Sản giật (động kinh, đau bụng, bất tỉnh)
  • Tổn thương các cơ quan khác (thận, gan, phổi, tim, mắt). 
  • Bệnh tim mạch.

Cách phòng ngừa tiền sản giật trước và sau khi sinh

điều trị tiền sản giật

Nếu mẹ trong nhóm có nguy cơ bị hội chứng này, hãy thực hiện các biện pháp sau để phòng ngừa và hạn chế tối đa biến chứng nguy hiểm trong thai kỳ. 

  • Thực hiện khám thai định kỳ, và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc  để phát hiện, điều trị kịp thời nếu bị bệnh.
  • Đảm bảo chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng (đặc biệt protein), bổ sung canxi, ăn nhạt.
  • Giảm cân nếu có chỉ số BMI ở mức thừa cân – béo phì (≥ 25);
  • Tránh xa thuốc lá;
  • Tập thể dục thường xuyên;
  • Kiểm soát huyết áp hoặc lượng đường trong máu;
  • Dùng aspirin liều thấp (81mg) sau 12 tuần mang thai nếu bạn có một trong các yếu tố sau: tiền sử tiền sản giật khi có bầu, đa thai, tăng huyết áp mãn tính, bệnh thận, đái tháo đường hoặc bệnh tự miễn;
  • Bổ sung canxi  từ 1.200 – 1.500mg/ngày thông qua chế độ ăn uống và thực phẩm bổ sung. 

Lưu ý, mẹ chỉ nên dùng thuốc, vitamin hoặc thực phẩm bổ sung theo tư vấn của bác sĩ.

Kết Luận

“Tiền sản giật là một biến chứng thai kỳ nguy hiểm nhưng không quá đáng sợ. Nếu mẹ áp dụng các biện pháp phòng ngừa ngay từ khi bắt đầu mang thai. Hãy đi khám thai định kỳ, thực hiện các xét nghiệm sàng lọc bệnh. Và nếu có dấu hiệu tiền sản  mẹ hãy nhanh chóng đi khám. Và để có 1 thai kỳ trọn vẹn, các mẹ hãy theo dõi các video chia sẻ kiến thức mang thai của Mẹ Việt Blog nhé. Xin chào và hẹn gặp lại

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *